MMA ห้ามอะไรบ้าง รวมฟาวล์ทั้งหมดและกฎที่เพิ่งเปลี่ยน

MMA ห้ามอะไรบ้าง และมีกี่ข้อ

ภายใต้กรอบ Unified Rules of MMA ซึ่งเป็นชุดกติกาที่รายการฝั่งสหรัฐส่วนใหญ่ใช้ รายการสิ่งที่ห้ามมีทั้งหมด 26 ข้อ ยาวกว่าที่คนดูหน้าใหม่คาดไว้มาก

ความยาวของรายการนี้บอกอะไรบางอย่าง กีฬานี้ไม่ได้เปิดให้ทำอะไรก็ได้ แต่เปิดให้ใช้ทักษะจากหลายศาสตร์ภายใต้ขอบเขตที่เขียนไว้ชัด และเกือบทุกข้อในรายการมีที่มาจากอุบัติเหตุจริงที่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

จัดฟาวล์เป็นสี่กลุ่มแล้วจำง่ายขึ้นเยอะ

ท่องทีละ 26 ข้อไม่มีใครจำได้ แต่ถ้าจับเป็นกลุ่มตามเจตนาของกฎ จะเห็นตรรกะทันที

กลุ่มที่หนึ่ง โจมตีจุดเปราะบาง

โขกศีรษะ จิ้มตา กัด ดึงผม โจมตีขาหนีบ โจมตีลำคอหรือบีบหลอดลม โจมตีกระดูกสันหลังและท้ายทอย รวมถึงแหย่นิ้วเข้าเบ้าตาหรือแผลเปิด และการข่วน หยิก บิดเนื้อ

จุดร่วมของกลุ่มนี้คือความเสียหายเกินกว่าที่การฝึกจะป้องกันได้ ท้ายทอยกับกระดูกสันหลังไม่มีกล้ามเนื้อคุ้มกันพอ ส่วนลำคอเสียหายถาวรได้จากหมัดเดียว

กลุ่มที่สอง จับในสิ่งที่ห้ามจับ

จับกรงหรือเชือกเวที จับนวมหรือกางเกงคู่ต่อสู้ บิดข้อนิ้วเป็นรายนิ้ว โยนคู่ต่อสู้ออกนอกพื้นที่แข่งขัน และทุ่มลงโดยให้ศีรษะหรือคอกระแทกพื้น

สามข้อแรกคือการใช้สิ่งที่ไม่ใช่ทักษะมาสร้างความได้เปรียบ ส่วนสองข้อหลังคืออันตรายต่อกระดูกคอโดยตรง

กลุ่มที่สาม โจมตีคนที่อยู่บนพื้น

เข่าและเตะเข้าศีรษะของคู่ต่อสู้ที่ถือว่าอยู่บนพื้น รวมถึงการกระทืบ กลุ่มนี้สั้นที่สุดแต่ตัดสินยากที่สุด เพราะคำว่าอยู่บนพื้นต้องนิยามให้ชัดก่อน ซึ่งเป็นเรื่องของหัวข้อถัดไป

กลุ่มที่สี่ พฤติกรรม

หลบหนีการต่อสู้ ไม่ทำตามคำสั่งผู้ตัดสิน โจมตีหลังระฆังหรือระหว่างพัก โจมตีขณะที่คู่ต่อสู้อยู่ในการดูแลของผู้ตัดสิน ใช้คำหยาบในพื้นที่แข่งขัน และการที่พี่เลี้ยงเข้ามาแทรกแซง

ข้อที่คนแปลกใจที่สุดคือการหลบหนีการต่อสู้ก็เป็นฟาวล์ เพราะกีฬานี้ถือว่าการไม่ยอมเข้าปะทะเลยคือการไม่ทำหน้าที่ของนักกีฬา

ใครถือว่าอยู่บนพื้น และทำไมมันสำคัญ

ข้อนี้ตัดสินได้ว่าไฟต์จบสวยหรือจบด้วยการปรับแพ้ เพราะเข่าเข้าหน้าคนที่ยังยืนคือท่าที่ใช้ได้ แต่เข่าเดียวกันเข้าหน้าคนที่ถือว่าล้มแล้วคือฟาวล์

นิยามปัจจุบันคือ นักสู้ถือว่าอยู่บนพื้นเมื่อมีส่วนใดของร่างกายแตะพื้นนอกเหนือจากมือและเท้า

ฟังดูเป็นเรื่องเล็ก แต่ถ้อยคำนี้เพิ่งถูกแก้ในปี 2024 เพื่อปิดช่องโหว่ที่ใช้กันมานาน ของเดิมเปิดให้นักสู้แตะปลายนิ้วลงพื้นข้างเดียวเพื่อบังคับให้ตัวเองนับว่าล้มแล้ว จะได้ไม่ถูกเข่าเข้าหน้า ทั้งที่ยังทรงตัวอยู่ในท่าพร้อมสู้ทุกอย่าง

มันกลายเป็นภาพที่ดูไม่เข้ากับกีฬา และทำให้ผู้ตัดสินต้องคอยจ้องมือแทนที่จะดูการต่อสู้ การแก้นิยามใหม่จึงเป็นการคืนความเรียบง่ายให้กติกา

ศอก 12-6 กฎที่ถูกแบนสามสิบปีแล้วเพิ่งถูกปลดล็อก

ศอก 12-6 คือศอกที่ทิ่มลงตรง ๆ จากบนลงล่าง เรียกตามเข็มนาฬิกาที่เคลื่อนจากเลข 12 ไปเลข 6 ท่านี้ถูกใส่ไว้ในรายการฟาวล์ตั้งแต่ยุคแรกของ Unified Rules

ที่แปลกคือไม่มีใครหาหลักฐานได้ว่ามันอันตรายกว่าศอกมุมอื่น ศอกที่ลงเฉียงซึ่งใช้ได้ตามกติกาสร้างความเสียหายได้พอกันหรือมากกว่าด้วยซ้ำ

กรณีที่ถูกยกมาพูดถึงทุกครั้งคือ จอน โจนส์ ถูกปรับแพ้ในไฟต์กับ แมตต์ แฮมิลล์ เมื่อปี 2009 จากศอกแบบนี้ ทั้งที่ตอนนั้นเขากำลังเป็นฝ่ายได้เปรียบเต็มตัว และการปรับแพ้ครั้งนั้นก็ติดอยู่ในบันทึกของเขาไปอีกหลายปี

เมื่อ 23 กรกฎาคม 2024 คณะกรรมการ Association of Boxing Commissions ลงมติเอกฉันท์ให้ถอดท่านี้ออกจากรายการฟาวล์ และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 1 พฤศจิกายนปีเดียวกัน ปัจจุบันศอก 12-6 ตัดสินเหมือนอาวุธอื่นทุกอย่าง คือดูที่จุดที่ลง ไม่ใช่มุมที่มันเคลื่อนที่มา

โดนฟาวล์แล้วเกิดอะไรขึ้น

ผลของฟาวล์ไม่ได้มีแค่ปรับแพ้อย่างเดียว ผู้ตัดสินมีเครื่องมือหลายระดับ

เจตนาคือสิ่งที่ผู้ตัดสินชั่งน้ำหนักมากที่สุด ศอกที่พลาดเข้าท้ายทอยหนึ่งครั้งกับการจงใจตีท้ายทอยซ้ำ ๆ ให้ผลคนละแบบสิ้นเชิง

เวลาให้พักฟื้นก็เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการ ถ้าถูกโจมตีขาหนีบ นักสู้มีสิทธิ์ขอเวลาพักตามที่กติกากำหนดก่อนตัดสินว่าจะชกต่อได้หรือไม่ ซึ่งเป็นอีกเหตุผลที่กระจับเป็นอุปกรณ์บังคับในกีฬาต่อสู้แทบทุกชนิด

ทำไมกติกาถึงเปลี่ยนได้ และควรตามยังไง

กติกา MMA ไม่ได้เขียนครั้งเดียวจบ มันถูกแก้ทุกครั้งที่มีหลักฐานใหม่หรือมีช่องโหว่ที่ถูกใช้จนเสียรูปเกม การเปลี่ยนสองข้อในปี 2024 เป็นตัวอย่างที่ดีทั้งคู่ ข้อหนึ่งปิดช่องโหว่ อีกข้อหนึ่งถอดกฎที่ไม่มีหลักฐานรองรับ

สำหรับคนดู วิธีตามที่ง่ายที่สุดคือจำหลักไว้สองข้อ หนึ่ง อย่าเชื่อรายการฟาวล์ที่ไม่ระบุปี เพราะของเก่ายังลอยอยู่เต็มอินเทอร์เน็ต สอง เช็คเสมอว่ารายการที่กำลังดูใช้กรอบกติกาของใคร

ถ้าอยากเข้าใจภาพรวมของกีฬาก่อนลงรายละเอียดกติกา เริ่มที่ MMA คืออะไร แล้วค่อยกลับมาอ่านรายการฟาวล์นี้อีกครั้ง จะเห็นภาพชัดขึ้นมาก