Gi กับ No-Gi ต่างกันอย่างไร ข้อกำหนดชุดและเกมที่เปลี่ยนไป

Gi กับ No-Gi คืออะไร

Gi คือการฝึกและแข่งโดยใส่ชุดกีมอนอพร้อมสายคาด ผู้ฝึกสามารถจับปก แขนเสื้อ ขากางเกง และสายของคู่ต่อสู้เพื่อควบคุมได้ ส่วน No-Gi คือการฝึกและแข่งโดยไม่ใส่ชุดกีมอนอ ใช้เสื้อรัดรูปกับกางเกงแทน จึงไม่มีผ้าให้จับ

ทั้งสองอยู่ภายใต้กีฬาเดียวกันและใช้ตำแหน่งพื้นฐานชุดเดียวกัน ความต่างเริ่มจากสิ่งเดียวคือมีผ้าให้จับหรือไม่ แต่ผลที่ตามมาลามไปทั้งเกม

ข้อกำหนดชุดแข่งตามกรอบ IBJJF

ข้อกำหนดชุดของ IBJJF ละเอียดกว่าที่หลายคนคิด และเป็นเหตุผลที่นักกีฬาถูกตัดสิทธิ์ตั้งแต่ยังไม่ได้ลงแข่ง

ประเภท Gi

• เนื้อผ้า ต้องเป็นผ้าฝ้ายหรือผ้าที่มีลักษณะเดียวกัน
• สี ใช้ได้เฉพาะขาว น้ำเงินรอยัล และดำ และต้องเป็นสีเดียวกันทั้งเสื้อและกางเกง
• ขนาด ปลายแขนเสื้อต้องห่างจากข้อมือไม่เกิน 2 เซนติเมตร และขากางเกงสูงกว่าตาตุ่มไม่เกิน 2 เซนติเมตร
• สายคาด กว้าง 4 ถึง 5 เซนติเมตร สีตามระดับของผู้แข่ง คาดรอบเอวสองรอบแล้วผูกปมสองชั้น

ประเภท No-Gi

• เสื้อ ต้องเป็นผ้ายืดรัดรูป คลุมลำตัวลงมาถึงขอบกางเกง สีดำ ขาว หรือดำขาว
• สีของสาย เสื้อต้องมีสีของระดับสายอย่างน้อย 10 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ หรือเป็นสีนั้นทั้งตัว
• กางเกง ต้องยาวเลยครึ่งต้นขาแต่ไม่ยาวเลยเข่า และกระเป๋าต้องเย็บปิดสนิท
• สิ่งที่ห้ามมี กระดุม ซิป และโลหะทุกชนิด

ข้อห้ามเรื่องโลหะและกระเป๋าไม่ใช่เรื่องความสวยงาม แต่เป็นเรื่องความปลอดภัย ของแข็งบนชุดทำให้คู่ซ้อมบาดเจ็บได้ และกระเป๋าที่เปิดอยู่เกี่ยวนิ้วจนหักได้

การจับเปลี่ยนไปทั้งหมด

ในประเภท Gi จุดจับหลักคือปกเสื้อ แขนเสื้อ ขากางเกง และสายคาด การจับผ้าทำให้ควบคุมคู่ต่อสู้ได้แน่นและค้างไว้ได้นาน เปิดทางให้ท่ารัดคอที่ใช้ผ้าและการ์ดที่ต้องอาศัยการจับ เช่น spider guard และ lasso guard

ในประเภท No-Gi จุดจับเหลือแต่ร่างกาย คือข้อมือ ต้นคอ ใต้รักแร้ ข้อเท้า และการโอบลำตัว ทั้งหมดนี้หลุดง่ายกว่าเพราะเหงื่อและเพราะไม่มีผ้าให้ยึด การควบคุมจึงต้องอาศัยการวางตัวและแรงกดมากกว่าการยึดจุดเดียวค้างไว้

เกมและจังหวะที่ต่างกัน

เพราะจับได้แน่นกว่า เกม Gi จึงมีจังหวะช้ากว่าและให้เวลาคิดมากกว่า ผู้ฝึกมีโอกาสตั้งกับดัก ค่อย ๆ จัดตำแหน่ง และบังคับให้คู่ต่อสู้เดินเข้าทางที่วางไว้

เกม No-Gi เร็วกว่าเพราะทุกอย่างลื่นและหลุดง่าย การเปลี่ยนตำแหน่งเกิดถี่กว่า และเกมขามีบทบาทมากกว่าเพราะเป็นทางเข้าที่ยังทำงานได้แม้ไม่มีผ้าให้จับ

นี่คือเหตุผลที่ผู้ฝึกที่เก่ง Gi มากอาจรู้สึกติดขัดเมื่อลง No-Gi ครั้งแรก ไม่ใช่เพราะเทคนิคแย่ลง แต่เพราะเครื่องมือที่เคยพึ่งพาหายไป

กติกาที่ต่างกันระหว่างสองประเภท

นอกจากชุด กติกาบางข้อก็ต่างกันด้วย ข้อที่สำคัญที่สุดคือท่าล็อกขา

กรอบ IBJJF เปิดให้ใช้ heel hook เฉพาะในประเภท No-Gi และเฉพาะระดับสายน้ำตาลกับสายดำเท่านั้น ไม่เปิดในประเภท Gi และไม่เปิดให้ระดับต่ำกว่านั้น เหตุผลคือท่านี้ทำให้เข่าบาดเจ็บได้เร็วเกินกว่าจะยอมแพ้ทัน

ระบบคะแนนพื้นฐานใช้ชุดเดียวกันทั้งสองประเภท รายละเอียดอยู่ในบทความ BJJ คืออะไร ส่วนความต่างกับกีฬาจับล็อกอื่นอ่านได้ที่ ยิวยิตสูกับยูโดต่างกันอย่างไร

มือใหม่ควรเริ่มแบบไหน

คำแนะนำที่ปลอดภัยที่สุดคือเริ่มจากแบบที่ยิมใกล้บ้านเปิดสอนสม่ำเสมอ ความต่อเนื่องของการซ้อมสำคัญกว่าการเลือกประเภทให้ถูกตั้งแต่วันแรกมาก

• เริ่มด้วย Gi ถ้าอยากได้พื้นฐานการควบคุมที่ละเอียด จังหวะช้ากว่าให้เวลาคิดและแก้เกม และระบบสายเดินตามชุดนี้เป็นหลัก
• เริ่มด้วย No-Gi ถ้าเป้าหมายคือ MMA หรือไม่ชอบใส่ชุดหนา เพราะใกล้เคียงกับสถานการณ์ที่ไม่มีผ้าให้จับมากกว่า
• ฝึกทั้งสองอย่าง คือทางที่ผู้ฝึกส่วนใหญ่ลงเอย เพราะแต่ละแบบอุดจุดอ่อนของอีกแบบ

เรื่องของที่ต้องซื้อ ไม่จำเป็นต้องซื้อตั้งแต่วันแรก ยิมส่วนใหญ่ให้ยืมชุดสำหรับคลาสทดลอง ควรลองก่อนแล้วค่อยซื้อให้ตรงกับประเภทที่จะเรียนจริง และถ้าตั้งใจจะลงแข่ง ให้ซื้อชุดที่ตรงข้อกำหนดขององค์กรที่จัดรายการนั้นตั้งแต่แรก