กติกามวยสากล ชกกี่ยก นับคะแนนยังไง และอะไรคือฟาวล์
คนดูมวยสากลสงสัยเรื่องเดียวกันเสมอ ทำไมคนที่ดูเหมือนชกดีกว่าถึงแพ้คะแนน คำตอบอยู่ในระบบให้คะแนนที่ตัดสินกันทีละยก ไม่ได้รวมทั้งไฟต์ บทความนี้เรียงกติกาที่ใช้จริงไว้ให้ครบ ทั้งสายอาชีพและสายสมัครเล่น
ชกกี่ยก ยกละกี่นาที
กติกามวยสากลแยกเป็นสองสายชัดเจน สายอาชีพชกยกละสามนาที จำนวนยกอยู่ที่สี่ถึงสิบสองยกตามระดับของไฟต์ ส่วนไฟต์ชิงแชมป์โลกอยู่ที่สิบสองยก
ตัวเลขสิบสองยกไม่ได้มีมาแต่แรก เดิมไฟต์ชิงแชมป์ชกกันสิบห้ายก จนกระทั่งการเสียชีวิตของคิม ดุกคู หลังไฟต์ปี 1982 ทำให้ WBC ประกาศลดเหลือสิบสองยกในปีเดียวกัน ตามด้วย WBA และ IBF ในปี 1987 ส่วน WBO ที่ตั้งขึ้นในปี 1988 ใช้สิบสองยกตั้งแต่ต้น
สายสมัครเล่นตามกติกาของ World Boxing ที่มีผลตั้งแต่พฤศจิกายน 2024 กำหนดให้ทุกไฟต์มีสามยกและพักสองครั้ง รุ่นอีลิตกับรุ่นอายุไม่เกิน 19 ปีชกยกละสามนาที ส่วนรุ่นอายุไม่เกิน 17 ปีชกยกละสองนาที และพักระหว่างยกหนึ่งนาทีเท่ากันทุกรุ่น
ระบบสิบคะแนนต้อง
ทั้งสองสายของมวยสากลใช้ระบบเดียวกันคือสิบคะแนนต้อง กรรมการแต่ละคนให้ผู้ชนะของยกนั้นสิบคะแนน และให้อีกฝ่ายเก้าคะแนนหรือน้อยกว่า กติกาของ World Boxing กำหนดเพดานล่างไว้ที่เจ็ดคะแนน และระบุชัดว่าทุกยกต้องมีผู้ชนะ จะให้เสมอไม่ได้
| คะแนน | ใช้เมื่อไร |
|---|---|
| 10-9 | ยกที่สูสี ต่างกันไม่มาก หรือชี้ขาดด้วยคุณภาพหมัดและความเหนือกว่าทางเทคนิค |
| 10-8 | มีผู้ชนะชัดเจนจากจำนวนหมัดที่ต่างกันมาก หรือมีการนับแปดหรือน็อกดาวน์ร่วมด้วย |
| 10-7 | ฝ่ายหนึ่งเหนือกว่าทุกด้านอย่างสิ้นเชิงในยกนั้น |
จุดที่คนดูมักเข้าใจผิดคือคิดว่ายกที่มีคนล้มต้องเป็น 10-8 เสมอ แต่กติกาเขียนไว้ว่ายกนั้นยังถือเป็นยกสูสีได้ ถ้าภาพรวมของทั้งยกยังไม่ห่างกันจริง
กรรมการดูอะไรบ้าง
กติกาสมัครเล่นเรียงเกณฑ์ไว้สามข้อตามลำดับความสำคัญ คือจำนวนหมัดที่เข้าเป้า ความเหนือกว่าทางเทคนิคและยุทธวิธี และความมุ่งมั่นในการเอาชนะ โดยข้อแรกมีน้ำหนักมากที่สุด และจะใช้ข้อถัดไปก็ต่อเมื่อข้อก่อนหน้าสูสีจนแยกไม่ออก
หมัดจะนับเป็นคะแนนได้ต้องครบเงื่อนไขทุกข้อ คือเข้าเป้าอย่างสะอาด มีน้ำหนักตัวหรือไหล่ส่งไปด้วย สัมผัสด้วยส่วนข้อนิ้วของนวม ไม่ผิดกติกา และกรรมการต้องเห็นชัด ส่วนเป้าที่นับคะแนนคือด้านหน้าและด้านข้างของศีรษะกับลำตัว ตั้งแต่ไหปลาร้าลงมาถึงแนวเข็มขัด ท้ายทอย ต้นคอ ลำคอ กระดูกสันหลัง และทุกอย่างใต้แนวเข็มขัดไม่นับ
น็อกดาวน์และการนับ
น็อกดาวน์เกิดขึ้นเมื่อมีคนล้มหรือถูกหมัดจนเสียหลักจนกรรมการเห็นว่าไม่พร้อมสู้ต่อ กรรมการจะเริ่มนับ การนับสิบมีมาตั้งแต่กติกาควีนส์เบอร์รี ส่วนการนับแปดแบบบังคับเป็นสิ่งที่เพิ่มเข้ามาภายหลังเพื่อให้กรรมการได้ประเมินสภาพนักมวยก่อนปล่อยให้ชกต่อ
ถ้ากรรมการเห็นว่านักมวยป้องกันตัวเองไม่ได้แล้ว จะยุติการชกทันทีโดยไม่ต้องรอให้ล้ม ผลแบบนี้ในสายอาชีพเรียกว่าทีเคโอ ส่วนในสายสมัครเล่นใช้คำว่ากรรมการยุติการชก
ฟาวล์และคำสั่งของกรรมการ
ฟาวล์ที่พบบ่อยที่สุดคือชกใต้เข็มขัด กอดรัด กอดแล้วชก และการโขกศีรษะ นอกจากนี้ยังมีการตีท้ายทอยซึ่งอยู่นอกเป้าที่นับคะแนนอยู่แล้ว
กรรมการบนเวทีคุมเกมด้วยคำสั่งสี่คำตามกติกามวยสากลสมัครเล่น คือ Stop ให้หยุดชก Box ให้เริ่มหรือชกต่อ Break ให้แยกออกจากการกอด และ Time ให้หยุดเวลา ใครที่ดูมวยบ่อยจะได้ยินสามคำแรกทุกไฟต์
ผลการตัดสินมีกี่แบบ
- ชนะคะแนน เมื่อครบยกแล้วรวมใบคะแนน ถ้ากรรมการทุกคนให้ฝ่ายเดียวกันคือชนะเอกฉันท์
- ชนะน็อก เมื่อนับครบสิบแล้วลุกไม่ได้
- กรรมการยุติการชก เมื่อฝ่ายหนึ่งป้องกันตัวไม่ได้แล้ว หรือมีบาดแผลที่ไปต่อไม่ไหว
- ยอมแพ้หรือมุมยอมแพ้ เมื่อนักมวยหรือพี่เลี้ยงขอยุติเอง
- ปรับแพ้ฟาวล์ เมื่อทำผิดกติกาซ้ำหรือร้ายแรงจนกรรมการตัดสิทธิ์
สายอาชีพยังมีผลแบบเสมอในหลายรูปแบบ ส่วนสายสมัครเล่นตัดความเสมอออกตั้งแต่ระดับยก ทุกยกจึงต้องมีผู้ชนะเสมอ
อุปกรณ์ที่กติกาบังคับ
ฟันยางเป็นของบังคับทั้งสองสาย และถ้าหลุดกลางยกกรรมการจะหยุดเวลาให้ใส่คืน อ่านเรื่องการเลือกและการขึ้นรูปได้ที่ ฟันยางนักมวย
เฮดการ์ดเป็นจุดที่คนสับสนมากที่สุด กติกา World Boxing กำหนดให้รุ่นอายุไม่เกิน 17 ปีและไม่เกิน 19 ปีต้องสวม หญิงรุ่นอีลิตต้องสวม ส่วนชายรุ่นอีลิตห้ามสวม เฮดการ์ดที่ใช้ต้องหนักไม่เกิน 450 กรัม ส่วนนวมและการพันมืออ่านต่อได้ที่ นวมมวย และ ผ้าพันมือ
ประเด็นสำคัญ
กติกามวยสากลสายอาชีพกำหนดยกละสามนาที จำนวนสี่ถึงสิบสองยก โดยไฟต์ชิงแชมป์ลดจากสิบห้าเหลือสิบสองยกหลังปี 1982 ส่วนสายสมัครเล่นตามกติกา World Boxing ที่มีผลพฤศจิกายน 2024 ชกสามยก รุ่นอีลิตและไม่เกิน 19 ปีใช้ยกละสามนาที รุ่นไม่เกิน 17 ปีใช้สองนาที ทั้งสองสายให้คะแนนด้วยระบบสิบคะแนนต้อง โดยผู้ชนะของยกได้สิบและอีกฝ่ายได้เจ็ดถึงเก้า ทุกยกต้องมีผู้ชนะ เกณฑ์ตัดสินเรียงตามลำดับคือจำนวนหมัดเข้าเป้า ความเหนือกว่าทางเทคนิค และความมุ่งมั่น หมัดที่นับต้องเข้าเป้าสะอาด มีน้ำหนักตัวส่ง และสัมผัสด้วยข้อนิ้วของนวม
คำถามที่พบบ่อย
มวยสากลชกกี่ยก?
สายอาชีพชกสี่ถึงสิบสองยก โดยไฟต์ชิงแชมป์โลกอยู่ที่สิบสองยก ส่วนสายสมัครเล่นตามกติกา World Boxing ชกสามยก
มวยสากลยกละกี่นาที?
สายอาชีพยกละสามนาที สายสมัครเล่นรุ่นอีลิตและรุ่นอายุไม่เกิน 19 ปียกละสามนาที ส่วนรุ่นอายุไม่เกิน 17 ปียกละสองนาที และพักระหว่างยกหนึ่งนาที
ระบบสิบคะแนนต้องคืออะไร?
กรรมการให้ผู้ชนะของยกนั้นสิบคะแนน และให้อีกฝ่ายเก้าคะแนนหรือน้อยกว่า โดยกติกา World Boxing กำหนดต่ำสุดที่เจ็ดคะแนน และทุกยกต้องมีผู้ชนะ
ทำไมไฟต์ชิงแชมป์ถึงเหลือ 12 ยก?
หลังการเสียชีวิตของคิม ดุกคู จากไฟต์ปี 1982 WBC ลดไฟต์ชิงแชมป์จากสิบห้าเหลือสิบสองยกในปีนั้น WBA และ IBF ทำตามในปี 1987 ส่วน WBO ใช้สิบสองยกตั้งแต่ก่อตั้งในปี 1988
กรรมการมวยสากลดูอะไรในการให้คะแนน?
เรียงตามลำดับคือจำนวนหมัดที่เข้าเป้า ความเหนือกว่าทางเทคนิคและยุทธวิธี และความมุ่งมั่น โดยข้อแรกสำคัญที่สุดและจะใช้ข้อถัดไปเมื่อข้อก่อนหน้าสูสีจนแยกไม่ออก
หมัดแบบไหนถึงนับเป็นคะแนน?
ต้องเข้าเป้าอย่างสะอาด มีน้ำหนักตัวหรือไหล่ส่งไปด้วย สัมผัสด้วยส่วนข้อนิ้วของนวม ไม่ผิดกติกา และกรรมการต้องเห็นชัดเจน
ยกที่มีคนล้มต้องเป็น 10-8 เสมอไหม?
ไม่เสมอไป กติกาเขียนไว้ว่ายกนั้นยังนับเป็นยกสูสีได้ ถ้าภาพรวมของทั้งยกยังไม่ห่างกันมาก
ใครต้องใส่เฮดการ์ดในมวยสากลสมัครเล่น?
รุ่นอายุไม่เกิน 17 ปีและไม่เกิน 19 ปีต้องสวม หญิงรุ่นอีลิตต้องสวม ส่วนชายรุ่นอีลิตห้ามสวม โดยเฮดการ์ดต้องหนักไม่เกิน 450 กรัม
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ตรวจสอบข้อมูลล่าสุดเมื่อ 16 กันยายน 2569 กติกาอาจเปลี่ยนแปลง ควรยึดเอกสารของรายการแข่งขันเป็นหลัก
อ่านต่อใน MuaySpot
มวยสากล คืออะไร ต่างจากมวยไทยตรงไหน และคนไทยเก่งแค่ไหน
มวยสากลคือกีฬาที่ใช้เฉพาะหมัด เกิดจากกติกาควีนส์เบอร์รีปี 1867 บทความนี้อธิบายความต่างระหว่างมวยสากลอาชีพกับสมัครเล่น รุ่นน้ำหนัก ความต่างจากมวยไทย และผลงานของนักมวยไทยตั้งแต่เขาทรายถึงสมรักษ์
อ่านบทความ
กติกามวยไทย ฉบับเข้าใจง่าย การให้คะแนน จำนวนยก และวิธีตัดสิน
สรุปกติกามวยไทยแบบเข้าใจง่าย อาวุธที่ใช้ได้ จำนวนยก ระบบ 10 คะแนน การนับน็อก ฟาวล์ และผลตัดสิน พร้อมแยกกติกา WMC กับ IFMA
อ่านบทความ
ฟันยางนักมวย มีกี่แบบ ต้มยังไงให้พอดี และช่วยกันอะไรได้จริง
ฟันยางนักมวยกันอะไรได้จริง มีกี่แบบ แบบต้มแล้วกัดขึ้นรูปยังไงให้พอดี กติกามวยไทยและ MMA บังคับไว้แค่ไหน ใส่แล้วกันน็อกได้หรือเปล่า และต่างจากฟันยางกันนอนกัดฟันตรงไหน
อ่านบทความ