สายเทควันโด มีกี่สาย เรียงลำดับยังไง และกว่าจะถึงสายดำใช้เวลาเท่าไร
คำถามที่ผู้ปกครองถามกันมากที่สุดเวลาพาลูกไปเรียนคือสายมีกี่สี และอีกกี่ปีจะได้สายดำ คำตอบมีสองชั้น ชั้นแรกคือสายสีซึ่งแต่ละโรงเรียนกำหนดเอง และชั้นที่สองคือสายดำซึ่งมีกฎกลางของกุกกิวอนคุมทั้งอายุและระยะเวลา
ระบบสายเทควันโดแบ่งเป็นสองชั้น
ชั้นล่างคือระดับเก๊บ ซึ่งใช้สายสีต่าง ๆ ส่วนชั้นบนคือระดับดั้ง ซึ่งใช้สายดำ ความต่างที่สำคัญคือชั้นล่างไม่มีมาตรฐานกลาง แต่ละสำนักและแต่ละโรงเรียนกำหนดสีและจำนวนขั้นเอง ขณะที่สายดำมีกุกกิวอนเป็นผู้ออกใบรับรองและมีกฎเรื่องอายุกับระยะเวลาเขียนไว้ชัด

สายสีมีอะไรบ้าง
ลำดับที่พบบ่อยที่สุดคือ ขาว เหลือง เขียว ฟ้า แดง แล้วจึงถึงดำ หลายโรงเรียนเพิ่มสีอื่นเข้ามาระหว่างทาง เช่น ส้ม ม่วง หรือน้ำตาล และมักมีสายคาดแถบเป็นขั้นครึ่งทางระหว่างสองสี ฉะนั้นคำถามว่าเทควันโดมีกี่สายจึงไม่มีคำตอบเดียว ต้องดูตามหลักสูตรของที่เรียน

ทำไมตัวเลขนับถอยหลัง
ระดับสายสีเรียกว่าเก๊บ และนับถอยหลังจากเลขมากไปเลขน้อย ผู้เริ่มต้นอยู่ที่เก๊บ 10 แล้วไล่ลงมาจนถึงเก๊บ 1 ซึ่งเป็นขั้นก่อนสอบสายดำ ตรงข้ามกับระดับดั้งที่นับขึ้นจากดั้ง 1 ไปหาเลขมาก
ลำดับสายเทควันโดจึงอ่านได้สองทิศทาง ช่วงสายสีเลขยิ่งน้อยยิ่งเก่ง ส่วนช่วงสายดำเลขยิ่งมากยิ่งสูง ใครที่สับสนให้จำง่าย ๆ ว่าเก๊บนับถอยหลังเข้าหาสายดำ แล้วดั้งจึงเริ่มนับใหม่จากหนึ่ง
เด็กที่สอบผ่านได้สายพุม
กฎของกุกกิวอนแยกผู้สอบออกเป็นสองกลุ่มตามอายุ ผู้ที่อายุต่ำกว่า 15 ปีและสอบผ่านระดับสายดำจะได้คุณวุฒิพุม ไม่ใช่ดั้ง สายที่คาดเป็นสายครึ่งแดงครึ่งดำ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ว่าผ่านมาตรฐานเดียวกันแต่ยังไม่ถึงเกณฑ์อายุ
นี่คือจุดที่ระบบสายเทควันโดแยกเด็กออกจากผู้ใหญ่อย่างชัดเจน เมื่ออายุถึงเกณฑ์ คุณวุฒิจะแปลงเป็นดั้งได้ ผู้ที่ถือพุม 1 ถึงพุม 3 และอายุครบ 15 ปีขึ้นไป สามารถขอแปลงเป็นดั้งและรับใบรับรองได้ ส่วนผู้ที่ถือพุม 4 ต้องอายุ 18 ปีขึ้นไปและผ่านการอบรมเพิ่มเติมของ World Taekwondo Academy ก่อนจึงจะแปลงเป็นดั้ง 4 ได้
สายดำมีเก้าขั้น
สายดำไม่ได้มีขั้นเดียว แต่ไล่จากดั้ง 1 ถึงดั้ง 9 คนที่เพิ่งสอบผ่านคือดั้ง 1 ซึ่งในความหมายของวิชาถือเป็นจุดเริ่มต้น ไม่ใช่ปลายทาง เพราะหลักสูตรพุมเซและเนื้อหาการสอบยังมีต่อไปอีกหลายชั้น

อายุขั้นต่ำของดั้ง 1 คือ 15 ปีสำหรับผู้ที่เริ่มสอบในระบบดั้ง ส่วนผู้ที่เริ่มจากพุมตั้งแต่เด็กจะเข้าสู่ระบบดั้งผ่านการแปลงคุณวุฒิตามที่เล่าไว้ข้างบน
กว่าจะถึงดั้ง 9 ใช้เวลาเท่าไร
กฎการสอบเลื่อนขั้นของกุกกิวอนกำหนดทั้งระยะเวลาที่ต้องถือขั้นเดิมและอายุขั้นต่ำของแต่ละขั้นไว้เป็นตาราง ตัวเลขชุดนี้คือเหตุผลที่สายดำขั้นสูงหายากกว่าที่คนทั่วไปคิด
| เลื่อนขั้น | ต้องถือขั้นเดิม | อายุขั้นต่ำ |
|---|---|---|
| ดั้ง 1 | – | 15 ปี |
| ดั้ง 1 ไป 2 | 1 ปี | 15 ปี |
| ดั้ง 2 ไป 3 | 2 ปี | 15 ปี |
| ดั้ง 3 ไป 4 | 3 ปี | 18 ปี |
| ดั้ง 4 ไป 5 | 4 ปี | 22 ปี |
| ดั้ง 5 ไป 6 | 5 ปี | 30 ปี |
| ดั้ง 6 ไป 7 | 6 ปี | 36 ปี |
| ดั้ง 7 ไป 8 | 8 ปี | 44 ปี |
| ดั้ง 8 ไป 9 | 9 ปี | 53 ปี |
บวกกันแล้วคือ 38 ปีเป็นอย่างน้อยนับจากวันที่ได้ดั้ง 1 ซึ่งเป็นตัวเลขที่บอกว่าสายเทควันโดระดับบนวัดกันที่เวลาไม่แพ้ฝีมือ และต้องมีอายุอย่างน้อย 53 ปีด้วย จึงจะขึ้นถึงดั้ง 9 ได้ ตัวเลขในตารางเป็นเกณฑ์สำหรับผู้ที่เริ่มในระบบดั้ง ส่วนผู้ที่เริ่มจากพุมตั้งแต่เด็กจะได้รับการลดหย่อนเกณฑ์อายุจนถึงดั้ง 5 ตามกฎฉบับเดียวกัน
สอบสายวัดอะไรบ้าง
กฎการสอบของกุกกิวอนแบ่งเนื้อหาออกเป็นหมวด ทั้งท่าพื้นฐานอย่างการยืน การป้องกัน การเตะ และหมวดพุมเซ ซึ่งระดับสายสีใช้ชุดแทกุก 1 ถึง 8 ส่วนระดับดั้งขึ้นไปใช้ชุดโกรยอ กึมกัง และชุดอื่น ๆ ต่อจากนั้น
เกณฑ์การให้คะแนนดูความสมบูรณ์ของท่าเป็นหลัก ไม่ได้ดูว่าเตะแรงแค่ไหน นี่คือจุดที่คนเข้าใจผิดบ่อย เพราะการเลื่อนระดับสายเทควันโดไม่ใช่การวัดว่าชนะใครได้ แต่เป็นการวัดว่าทำท่าตามหลักสูตรได้ครบและถูกต้องหรือยัง
ประเด็นสำคัญ
สายเทควันโดแบ่งเป็นสองชั้น ชั้นสายสีเรียกว่าเก๊บ นับถอยหลังจากเก๊บ 10 ถึงเก๊บ 1 โดยแต่ละโรงเรียนกำหนดสีและจำนวนขั้นเอง ลำดับที่พบบ่อยคือขาว เหลือง เขียว ฟ้า แดง แล้วจึงดำ ส่วนชั้นสายดำเรียกว่าดั้ง มีเก้าขั้นและมีกฎกลางของกุกกิวอนกำกับ ผู้ที่อายุต่ำกว่า 15 ปีและสอบผ่านจะได้คุณวุฒิพุมซึ่งใช้สายครึ่งแดงครึ่งดำ แล้วแปลงเป็นดั้งได้เมื่ออายุถึงเกณฑ์ กฎของกุกกิวอนกำหนดทั้งระยะเวลาถือขั้นเดิมและอายุขั้นต่ำ รวมแล้วต้องใช้เวลาอย่างน้อย 38 ปีนับจากดั้ง 1 และอายุ 53 ปีขึ้นไปจึงจะถึงดั้ง 9
คำถามที่พบบ่อย
เทควันโดมีกี่สาย?
ไม่มีจำนวนตายตัว เพราะสายสีระดับเก๊บแต่ละโรงเรียนกำหนดเอง ลำดับที่พบบ่อยคือขาว เหลือง เขียว ฟ้า แดง แล้วจึงดำ และหลายที่เพิ่มสีอื่นหรือสายคาดแถบเป็นขั้นย่อย
สายเทควันโดเรียงลำดับยังไง?
ช่วงสายสีเรียกว่าเก๊บ นับถอยหลังจากเก๊บ 10 ของผู้เริ่มต้น ลงมาจนถึงเก๊บ 1 ซึ่งเป็นขั้นก่อนสายดำ จากนั้นจึงเริ่มนับดั้งขึ้นจากดั้ง 1 ถึงดั้ง 9
เด็กสอบสายดำได้ไหม?
ได้ แต่ผู้ที่อายุต่ำกว่า 15 ปีจะได้คุณวุฒิพุมแทนดั้ง และคาดสายครึ่งแดงครึ่งดำ เมื่ออายุครบเกณฑ์จึงขอแปลงเป็นดั้งได้
สายดำเทควันโดมีกี่ขั้น?
เก้าขั้น เรียกว่าดั้ง 1 ถึงดั้ง 9 โดยดั้ง 1 คือขั้นเริ่มต้นของสายดำ ไม่ใช่ขั้นสูงสุด
กว่าจะได้ดั้ง 9 ต้องใช้เวลากี่ปี?
ตามกฎของกุกกิวอนต้องถือแต่ละขั้นครบตามกำหนด รวมแล้วอย่างน้อย 38 ปีนับจากดั้ง 1 และต้องมีอายุอย่างน้อย 53 ปี
สายดำเทควันโดต้องอายุเท่าไร?
ดั้ง 1 กำหนดอายุขั้นต่ำ 15 ปีสำหรับผู้ที่สอบในระบบดั้ง ส่วนเด็กที่สอบผ่านก่อนอายุ 15 ปีจะได้พุมและแปลงเป็นดั้งภายหลัง
สอบเลื่อนสายวัดอะไร?
วัดท่าพื้นฐานและพุมเซตามหลักสูตร โดยสายสีใช้ชุดแทกุก 1 ถึง 8 และระดับดั้งใช้ชุดโกรยอ กึมกัง และชุดถัดไป เกณฑ์ตัดสินดูความสมบูรณ์ของท่าเป็นหลัก
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ตรวจสอบข้อมูลล่าสุดเมื่อ 16 กันยายน 2569 กติกาอาจเปลี่ยนแปลง ควรยึดเอกสารของรายการแข่งขันเป็นหลัก


